Actuele ontwikkelingen Transparantie Politieke Reclame

Toezicht op Transparantie Politieke Reclame update februari 2026

Het Commissariaat richt momenteel het toekomstige toezicht op de transparantie rondom de herkomst van politieke reclames verder in. Om de markt zo goed mogelijk te informeren over de verplichtingen op grond van de verordening heeft het Commissariaat de volgende documenten gepubliceerd:

  1. ‘Wanneer is iets een politieke reclameboodschap?’ Met deze beslisboom kan eenieder checken of een bepaalde uiting een politieke reclameboodschap is zoals bedoeld in de VPR en zo ja of er een verplichting van een label en/of transparantieverklaring geldt.
  2. ‘Politieke reclames: label en transparantieverklaring’. In dit document wordt uitgelegd wat er in het label en de transparantieverklaring moet staan, hoe het eruit moet zien en welke voorschriften ervoor gelden.
  • Door het label moet voor iedere burger direct duidelijk zijn dat men naar een politieke reclame kijkt of luistert. Het label verwijst via een directe link naar de bijbehorende transparantieverklaring.
  • In de transparantieverklaring kun je meer informatie vinden over de opdrachtgever, de herkomst van het geld en de eventuele inzet van targetingtechnieken bij de verspreiding van politieke reclame.

Tot slot is de Q&A op de website recent weer geüpdatet: https://www.cvdm.nl/over-het-cvdm/ons-toezicht/toezicht-op-transparantie-politieke-reclame/veelgestelde-vragen-transparantie-politieke-reclame/

Toezicht

Voor het uitoefenen van onze handhavende taken als toezichthouder op de VPR, is eerst een uitvoeringswet nodig. De minister heeft aangegeven deze wet in het eerste kwartaal van 2026 aan de Tweede Kamer te willen aanbieden. Hieruit volgt dat het Commissariaat (hoogstwaarschijnlijk) rondom de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 nog niet op naleving van de verordening kan handhaven. Wel zal het Commissariaat partijen bij grote omissies waar nodig wijzen op tekortkomingen in de naleving van de geldende regels.

Het landelijke initiatief politiekereclame.nl, vertegenwoordigt een groot deel van de Nederlandse uitgevers. Tijdens de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen hebben zij een grote rol gespeeld in het faciliteren van opdrachtgevers en uitgevers in het toepassen van de regels uit de verordening. Het Commissariaat ziet nog een aantal verbeterpunten om het proces en de labels en transparantieverklaringen, die worden gefaciliteerd door politiekereclame.nl. in lijn te brengen met de vereisten uit de verordening.

Vooruitblik gemeenteraadsverkiezingen

Op 18 maart vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Net als bij de landelijke Tweede Kamerverkiezingen merken wij een brede bereidheid bij brancheorganisaties en marktpartijen om aan de nieuwe regelgeving te voldoen. Tegelijkertijd blijft de verordening complex en vraagt adequate toepassing veel van de betrokken (markt)partijen. Bij de gemeenteraadsverkiezingen zijn de opdrachtgevers en uitgevers van politieke reclame talrijker, kleiner en gedifferentieerder van aard dan bij de landelijke Tweede Kamerverkiezingen. Aan de opdrachtgeverskant betreft het vaak partijen waar veel vrijwilligers werkzaam zijn.

Het Commissariaat heeft contact met een groot aantal branche- en overkoepelende organisaties uit de reclameketen. De organisaties die een rol spelen voor opdrachtgevers/lokale partijen bij de gemeenteraadsverkiezingen informeren hun achterban over de VPR en de verplichtingen die hieruit voortvloeien.
De komende verkiezingen leveren waardevolle informatie over de werking van de verordening op lokaal niveau. Ook de inbreng en ervaringen van deze partijen nemen we mee bij de verdere implementatie van het toezicht.

Europese samenwerking

Het Commissariaat werkt op Europees niveau actief samen om het toezicht op de Verordening Politieke Reclame (VPR) effectief vorm te geven. Als nationaal contactpunt neemt het Commissariaat deel aan het Europees Netwerk van Nationale Contactpunten, waar de uitvoering van het toezicht, praktijkervaringen worden besproken. Bijvoorbeeld de door de Europese Commissie opgestelde richtsnoeren. Ook binnen de European Board for Media Services, die dit jaar door het Commissariaat wordt voorgezeten, staat de verordening op de agenda. Deze Media Board leverde onder meer input voor de Europese richtsnoeren en heeft onder meer gekeken naar de interpretatie van “issue based advertising”, omdat ook boodschappen van bijvoorbeeld goede doelen onder de reikwijdte van de verordening kunnen vallen wanneer zij politieke besluitvorming of verkiezingen kunnen beïnvloeden.

Daarnaast heeft de Europese Commissie een ‘ Expert group of providers of political advertising services’ opgezet waarin (ook Nederlandse) marktpartijen zijn gevraagd zitting te nemen. Binnen dit overlegplatform kan ook de markt zelf advies en expertise inbrengen met betrekking tot de verordening.

Op het niveau van de Europese Commissie vinden gesprekken plaats over het weigeren van politieke reclame door enkele grote internationale platforms, aangezien dit heel Europa betreft. Hiermee beperken deze platforms de verspreiding van politieke reclame. En ook van uitingen van maatschappelijke organisaties die daar ook toe kunnen worden gerekend. Dit is zeer zorgelijk door de willekeur in toepassing van de verboden en beperkingen en de (potentieel) grote impact op de uitingsvrijheden. De beperking treft ook juist de mogelijkheden voor lokale partijen om online kosten efficiënt getarget te adverteren op de platforms.